Niet nagekomen beloften (1 en 2):
Als je naar de wijk Sanità gaat om het Palazzo dello Spagnolo te bekijken, het achttiende-eeuwse juweeltje, zul je waarschijnlijk merken dat alle deuren van de woningen zijn versierd met stucwerk, met afbeeldingen van vrouwelijke figuren. Allemaal, behalve één. Op één deur vinden we een zeer bekend gezicht voor ons Napolitanen, en in het bijzonder voor de inwoners van de wijk Sanità, waar deze grote acteur werd geboren: prins Antonio de Curtis, beter bekend als Totò.
Het buste van Totò valt meteen op, maar wat alleen een oplettend oog zal opmerken, is de reeks overlijdensberichten die aan de muren hangen, altijd opgedragen aan Totò. Maar niet vanwege zijn dood, maar vanwege zijn tweede dood, namelijk het museum dat aan hem gewijd zou worden, maar dat door de instanties werd geweigerd. De belofte om een museum op te richten gewijd aan de geliefde acteur in het Palazzo dello Spagnuolo, dateert namelijk van tientallen jaren geleden. De belofte is gedaan, maar nooit nagekomen.
*****************************************************
De tweede niet nagekomen belofte betreft de metro Toledo, die tot de mooiste van Europa is uitgeroepen. Toeristen herinneren zich het oorspronkelijke project waarschijnlijk niet, maar Napolitanen zeker wel, want destijds werd het metrostation, zoals ze in Napels zeggen, overal gepromoot.
Het project van de kunstmetrostations dateert uit 1995, het eerste traject dat werd geopend was "Dante-Vanvitelli". Ik herinner me nog mijn eerste rit met de metro, met mijn vader, het was iets totaal nieuws!
In de loop der jaren zijn er nieuwe haltes geopend, allemaal (of de meeste) verrijkt met werken van hedendaagse kunstenaars. Maar wat is het nut van kunstwerken in de metro? Nou, het heeft zeker nut! Het is bedoeld om de reiziger te "dwingen" een pad van schoonheid te volgen. De doorgang in de metro's is juist bedacht als een "verplicht museum".
Geopend in 2012, trok het station Toledo meteen de aandacht van kunstcritici en journalisten, de krant "The Daily Telegraph" riep het uit tot het mooiste van Europa. Het station, ontworpen door Óscar Tusquets Blanca, een Catalaanse kunstenaar, herbergt werken van namen als William Kentridge, Bob Wilson, Oliviero Toscani, Francesco Clemente en vele anderen. Het beeld dat ik in deze post publiceer is een werk dat aanwezig is in metro Toledo, van de fotografe Shirin Neshat. Het heet "Het theater is leven. Het leven is theater – Don’t ask where the love is gone". Kennen jullie het? Hebben jullie het gezien? Ik hoop van wel, want anders kun je het niet zien. Je kunt het niet zien, net zoals je de werken van Francesco Clemente, Oliviero Toscani, Lawrence Weiner en Ilya en Emilia Kabakov niet kunt zien, en weet je waarom? Omdat de kant van het metrostation waar ze zich bevinden, met de bijbehorende uitgang Montecalvario, gesloten is!
De uitgang Montecalvario bevindt zich op het pleintje Montecalvario, in het hart van de Spaanse wijk. Als je nu naar de wijk gaat, lijkt het misschien overbodig dat er nog een metro-uitgang zo dicht bij die van via Toledo is, omdat de wijk nu toeristisch is geworden, dankzij een reeks initiatieven van onderaf, zoals verenigingen en horecazaken.
Ten tijde van het metroproject was dat echter niet zo. De wijk werd als gevaarlijk beschouwd, niet alleen toeristen, maar ook Napolitanen aarzelden om er binnen te gaan. Je zag ze vaak met hun camera's op via Toledo, bezig om van veraf de steegjes vast te leggen. Dus, het bouwen van een ondergrondse doorgang die Napolitanen en toeristen kon aanmoedigen om het tentoonstellingsparcours van metro Toledo te voltooien, en hen kon begeleiden tot aan de uitgang Montecalvario, in de wijk, was een sociaal nuttig, zelfs revolutionair project. Stedenbouw heeft invloed op het gebied, en beïnvloedt de sociale aspecten van het gebied.
Helaas werd de belofte van "inclusie" van de Spaanse wijk in de toeristische routes al vanaf het begin niet nagekomen door het gebrek aan personeel in de metro. De uitgang Montecalvario bleef namelijk altijd gesloten in het weekend, juist vanwege het gebrek aan personeel. Na de eerste lockdown door covid, besloten ze hem definitief te sluiten, en nu zie je op het pleintje Montecalvario alleen nog het metroschild, met de ingang gebarricadeerd.
